Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się

Czy USOSweb to USOS? Jak USOS i inne serwisy współpracują ze sobą

Co takiego kryje się za skrótem USOS

Na wirtualne oblicze uczelni składa się szereg systemów informatycznych (serwisów internetowych, baz danych itp.). Systemy współpracują ze sobą i wymieniają między sobą dane.

Ogół związanych z USOS-em serwisów i baz danych często określany jest, nie do końca formalnie, właśnie nazwą USOS. Często na przykład USOSweb i UL nazywane są przez studentów po prostu USOS-em. Nie jest to szczególnie niepoprawne. Nazwą Uniwersytecki System Obsługi Studiów możemy określić zbiór wszystkich systemów i serwisów składających się razem jeden ideologiczny nadsystem.

Istnieje jednak coś takiego, jak "USOS właściwy" - główna baza danych, do której nie mają dostępu ani studenci, ani większość pracowników dydaktycznych. Baza ta stanowi serce wszystkich uczelnianych systemów, jest najważniejsza, najcenniejsza i przechowuje najbardziej kluczowe dane. Między innymi właśnie ze względów bezpieczeństwa USOS nie jest dostępny dla każdego (pracują z nim niemal wyłącznie pracownicy administracji uczelnianej) i nie można go obsługiwać poprzez przeglądarkę internetową. Dla studentów i nauczycieli akademickich powstał więc serwis USOSweb - USOS "dla ludu". Pod wieloma względami oba wcielenia USOS-a przechowują te same dane.

Migracja

USOS i USOSweb wymieniają się informacjami i uzgadniają dane podczas tzw. migracji. Z USOSweba do USOS-a przepływają wtedy np. wystawione przez nauczycieli oceny, a z USOS-a do USOSweba - wpisane przez pracowników dziekanatów dane dotyczące przedmiotów, na które studenci mogą się zapisać. Migracja odbywa się także między USOS-em a UL-em oraz między USOS-em a USOSownią. Jest to stosunkowo długotrwały proces, odbywający się co najwyżej dwa razy na dobę, zazwyczaj wcześnie rano. Podczas migracji użytkownicy nie mogą korzystać z serwisu. Dlaczego więc zdecydowano się na takie rozwiązanie? Dlaczego dane muszą być przesyłane hurtowo, a zmiany w jednym systemie nie mogą być od razu widziane w drugim?

Ponieważ odbiłoby się to na szybkości działania systemów. Gdyby między USOS-em a USOSwebem na bieżąco przesyłane były efekty działań tysięcy studentów i nauczycieli (po stronie USOSweba) i setek pracowników administracji uczelnianej (po stronie USOS-a), to oba systemy zwyczajnie nie poradziłyby sobie z takim nawałem pracy. Wszystko zaczęłoby działać koszmarnie wolno, wzbudzając irytację użytkowników albo nawet umiemożliwiając pracę z powodu zastojów.

Z innymi systemami, gdy dane są przesyłane rzadko i w małych porcjach, USOS komunikuje się na bieżąco. Przykładem takich systemów są IRK i APD.

Skąd serwisy wiedzą, że ja to ja

Aby dostać się do większości funkcji uczelnianych serwisów internetowych, należy potwierdzić swoją tożsamość czyli zalogować się (podać swój numer PESEL i tajne hasło). Logowanie się do któregokolwiek serwisu odbywa się za pośrednictwem CAS (Centralnego Systemu Uwierzytelniania) korzystającego z bazy danych haseł i uprawnień użytkowników CUS (Centralne Uwierzytelnianie Studentów). Mniejsza o te skróty - Centralny System Uwierzytelniania pozwala każdemu użytkownikowi na posiadanie jednego wspólnego hasła do różnych uczelnianych serwisów.

Struktura uczelnianych systemów

Jeżeli ktoś jest ciekawy, jak wygląda sieć wzajemnych powiązań uczelnianych systemów współpracujących z USOS-em, może się z nią zapoznać dzięki poniższemu rysunkowi. Niektóre nazwy i skróty na tym rysunku wyglądają już znajomo, a niektóre mogą brzmieć zupełnie obco. Nie należy się tym przejmować, ten rysunek to jedynie ciekawostka. Nie trzeba go znać na pamięć, żeby móc korzystać z któregokolwiek z serwisów. Poza tym znaczenie i rola poszczególnych komputerków, a także charakter powiązań między nimi wyjaśnią się na następnych stronach, przy okazji omawiania poszczególnych serwisów.

Natomiast już teraz możemy zaobserwować niektóre z przedstawionych na tej stronie cech struktury uczelnianych systemów: USOS połączony jest strzałkami z różnymi serwisami na dole obrazka, co znaczy że może się z nimi komunikować. Serwisy te komunikują się też z serwerem CAS, gdy użytkownicy próbują się zalogować. Zależnie od tego, czy użytkownikowi wolno się zalogować, od serwera CAS przychodzi odpowiedź "TAK" lub "NIE". Przy niektórych strzałkach widnieje skrót MIGR. Oznacza on, że połączone strzałką systemy komunikują się poprzez migrację danych.

Można też zauważyć, że USOS nie jest połączony cienką kreseczką z użytkownikami. Jak już wiemy, oznacza to, że do USOS-a nie mają dostępu studenci i pracownicy dydaktyczni.